Учредитель Министерство культуры Республики Крым

Намлы шаир, оджа ве дженкчи (Ремзи Бурнашнынъ догъгъанына 100 йыл олды)

Бала багъчасы чагъындаки эвлятларымыздан башлап, халкъымыз арасында кениш яйынлангъан «Ана тилим», «Мераба, мектеп!», «Сакъавланма, эй, кадяй!» ве дигер эсерлернинъ муэллифи, шаир Ремзи Бурнашны пек яхшы танымакъталар.

Ремзи Бурнаш 1920 сенеси Акъмесджит районынынъТавдайир (шимди Лесноселье) коюнде оджа къорантасында дюньягъа кельди. Кой мектебини битирген сонъ, Акъмесджиттеки 13-нджи орта нумюне мектебинде окъуды. Эдебиятнен авесленген Ремзи, корюмли шаир Ибраим Бахшыш тешкиль эткен мектеп янындаки эдебият тёгерегининъ фааль иштиракчиси ола. Ремзинен якъын мунасебетте олгъанлар: койдеши языджы Джафер Гъафар ве шаир Гъафар Булгъанакълы онъа яратыджылыкънынъ сырларыны огретелер.

Ремзи Бурнаш орта мектепни битирген сонъ, Ялта педагогика техникумына окъумагъа кире. Онынъ ильк шиирлери 1935 сенеси «Яш ленинджилер» меджмуасында дердж олуна. Техникумны битирген сонъ, аз бир вакъыт Бакъсан коюндеки мектепте оджалыкъ япа. 1939 сенеси арбий хызметке чагъырыла. 1940 сенеси «Къызыл Кърым» газетасында яш шаирнинъ «Выборг-совет шеэри», «Солдат йырлай» серлевалы шиирлери басыла.

Ремзи Бурнаш Ватан дженкининъ биринджи куньлеринден дженкявер арекетлерге къошула, дефаларджа яралана, тедавийлене, кене дженкявер сафкъа къайта. Ленинград сарымда экен, шеэр къорчалавында иштирак эте. Муаребенинъ сонъуна къадар дженклешип, «Къызыл йылдыз» орденинен ве бир сыра медаллернен мукяфатлангъан дженкчи, халкъымыз сюргюн этильген Озьбекистангъа къайтып келе.

Ремзи Бурнаш Наманган виляетининъ (Озьбекистан) Хакъкъулабат къасабасында къыркъ йылгъа якъын оджа зенаатыны кутип, омюрини яшлар тербиесине багъышлай, 1952-1956 сенелери Саратов университетининъ филология факультетинде окъуй. Семерели эмеги ичюн «Озьбекистан халкъ маарифи аляджысы» нишанынен такъдирлене.

1957 сенеси Ташкентте ана тилимизде «Ленин байрагъы» газетасы чыкъып башлагъан сонъ, Ремзи Бурнашнынъ яратыджылыгъы гъайрыдан джанлана. Инсан (хусусан, бала) рухиетини яхшы бильген оджа, шаир сыфатында шиирий публицистика жанрыны усталыкънен къулланып, озюнинъ актив дюньябакъышыны косьтере.

Дженк мевзусына аит эсерлеринде: «О куньлер…», «Дженкчининъ хатырлавы», «Батырлар ольмейлер», «Язылса да нидже йырлар», «Огълуны беклей Ана» киби ве дигерлеринде шаир къальб сызлатыджы саданен дженк афаты, фелякетининъ инсанзатына кетирген одельмез гъайыпларны анаркен, умумийлештириджи сымада инсанларгъа хитабен:

«Эй, улу зат, Ана,

аналар… аналар,-

Сизлерге борджлумыз –

тирилер, къалгъанлар…

Несиллер тынчлыкъчюн

Курешмек кереклер,

Сандыкъта сарарып

Къалмасын кольмеклер!», — дей шаир васиетле «Огълуны беклей Ана» адлы манзум эсеринде.

Къырымтатар тилинде нешир олунгъан ильки ортакъ джыйынтыкъларгъа онынъ шиирлери де кирсетильдилер.

Ташкенттеки Гъафур Гъулам адына Эдебият ве санаат нешриятында шаирнинъ «Мавы саиллери» (1966), «Юрек йырлары» (1970), «Эдеп чокърагъы» (1975), «Майыс сабасы» (1981) шиирлер джыйынтыкълары басылды. 1994 сенеси шаирнинъ «Сайлама эсерлери» Акъмесджитте «Таврия» нешрияты тарафындан нешир этильди.

Ремзи Бурнаш Языджылар бирлигининъ азасы эди.

Ремзи Бурнашнынъ эсерлери мектеп талебелери ве алий окъув юртларнынъ студентлери ичюн азырлангъан дерсликлер ве окъув къулланмаларында ер алгъандырлар.

1982 сенеси майыста Озьбекистанда вефат эткен намлы шаиримиз Ремзи Бурнашнынъ дегерли эдебий асабалыгъы, халкъымызнынъ келеджек несилине миллий ахлякъ, тербие ве тасиль меселелеринде ярдымджы оладжагъына эминлик бильдиремиз.

Харахады А.М.,

Къырымтатар медений — тарихий мирасы музейининъ

кучюк ильмий хадими

RU   QT
Обратная связь